Có cần bôi dầu tháo khuôn cho cốp pha nhựa không?

Phần lớn trường hợp không cần bôi dầu hay chất tháo khuôn cốp pha nhựa: trong bảng so sánh 3 vật liệu của Geoplast, nhựa ABS là loại không bám dính bê tông, còn gỗ và thép bám dính và cần chất tháo khuôn. Tấm nhựa ABS hoặc PP có mặt kín, nhẵn, không hút nước, nên vữa xi măng khó bám chặt như trên ván gỗ. Tuy vậy, tấm còn vữa cũ hoặc mặt đã xước nhiều thì bê tông vẫn có thể bám, và lúc đó mới tính tới lớp chống dính mỏng.

Vì sao bê tông ít bám vào cốp pha nhựa hơn gỗ và thép?

Ván gỗ có thớ và lỗ rỗng, hút nước xi măng, nên vữa bám vào thớ gỗ và kéo bong mặt ván khi tháo. Thép không hút nước nhưng dễ gỉ, mặt gỉ sần giữ vữa. Vì thế hai vật liệu này thường phải quét chất tháo khuôn trước mỗi lần đổ.

Nhựa ABS, PP có bề mặt kín và nhẵn, nên bê tông khó bám chặt. Bảng của Geoplast cũng ghi mặt bê tông đổ bằng khuôn nhựa và thép thường nhẵn, còn khuôn gỗ cho mặt không đều. Hãng công bố tấm Geopanel bằng ABS dùng lại tới 100 lần khi dùng và bảo dưỡng đúng; đây là số của một sản phẩm nước ngoài, không áp chung cho mọi loại tấm nhựa.

Điều rút ra cho công trường: giữ mặt tấm sạch và nguyên vẹn quan trọng hơn việc bôi gì lên nó. Mặt tấm còn vữa cũ hay xước sâu sẽ in lại đúng vết đó lên mặt bê tông của lần đổ sau.

Khi nào nên dùng chất tháo khuôn cốp pha nhựa?

Lớp chống dính mỏng, gốc nước chỉ nên dùng khi có lý do cụ thể:

• Mặt tấm cũ đã xước, mòn: vết xước giữ vữa, bê tông dễ bám và kéo theo mảng vữa khi tháo.
• Trời nóng, nắng gắt: mặt tấm nóng làm lớp vữa sát khuôn mất nước nhanh, dễ dính thành vảy mỏng.
• Cần mặt bê tông đẹp, đồng màu, như tường để trần không trát: lớp chống dính đều giúp tháo sạch, ít vết bám.
• Khuôn có góc sâu, gờ hoặc chi tiết khó tách.

Nguyên tắc chọn là dùng loại mà nhà cung cấp tấm khuyến nghị, vì họ biết vật liệu tấm hợp với chất nào. Bôi thật mỏng, đều, lau bớt chỗ đọng; lớp dày không giúp tháo dễ hơn mà còn để lại vệt trên mặt bê tông. Không để chất chống dính dính lên cốt thép, vì sẽ làm giảm bám dính giữa thép và bê tông.

Bôi dầu nhớt thải lên cốp pha nhựa có sao không?

Dầu nhớt thải rẻ và sẵn nên hay được dùng ở công trường, nhưng đây là lựa chọn nên tránh. Dầu thải lẫn cặn bẩn, muội than, để lại vệt ố đen hoặc loang màu trên mặt bê tông. Lớp dầu còn trên mặt bê tông làm giảm bám dính của vữa trát, bả và sơn, dễ dẫn tới bong tróc về sau.

Với tấm nhựa, dầu thải không rõ thành phần cũng là rủi ro, vì một số dung môi có thể làm mặt nhựa xuống cấp. Lớp dầu còn giữ bụi, cát trên mặt tấm, khiến lần đổ sau bê tông bám nhiều hơn. Mặt bê tông đã dính dầu phải làm sạch trước khi trát, tốn thêm công.

Không bôi, bôi dầu thải hay dùng chất tháo khuôn chuyên dụng: chọn cách nào?

Nguồn: bảng tổng hợp theo nguyên tắc chung; đặc tính bám dính của nhựa, gỗ, thép theo bảng so sánh của Geoplast.

Với tấm còn tốt và được vệ sinh đúng cách, cột đầu tiên là lựa chọn mặc định. Muốn so kỹ hơn chi phí, số lần dùng và nhân công giữa các loại khuôn, xem bài so sánh cốp pha nhựa, thép, gỗ phủ phim và nhôm.

Vệ sinh tấm cốp pha nhựa sau khi tháo thế nào?

1. Tháo tấm đúng thời điểm, nhẹ tay theo thứ tự; không dùng xà beng bẩy vào mép tấm hay búa gõ mạnh.
2. Xịt nước rửa ngay sau khi tháo, lúc vữa bám còn mềm; để vữa khô cứng thì rất khó cạo.
3. Cạo vữa bằng dao cạo nhựa, thanh gỗ hoặc bàn chải cứng; tránh bàn chải sắt, dao thép sắc làm xước mặt tấm.
4. Làm sạch mép ghép, lỗ khóa, lỗ ty để lần sau ghép kín khít, không lệch mặt.
5. Kiểm tra từng tấm: để riêng tấm cong vênh, nứt, sứt mép để sửa hoặc dùng cho vị trí khuất.
6. Xếp chồng phẳng trên nền khô có kê, che nắng mưa; không quăng tấm từ trên cao xuống.

Theo TCVN 7690:2005, tấm cốp pha nhựa khi xuất xưởng có độ phẳng sai lệch không quá 1 mm và cong vênh không quá 5 mm. Tấm bị biến dạng vượt các mức này trong quá trình dùng sẽ để lại gờ trên mặt bê tông. Vữa cũ bám ở mép là nguyên nhân hay gặp khiến khe ghép hở, gây mất nước xi măng và bê tông bị rỗ mặt.